Robot Nedir ?

17/02/2016 Temel Robotik Konular,

Robotlar harikadır. Korkusuz ve kesindirler. Aynı görevi hiç ses etmeden tekrar tekrar yapabilirler. Daha da önemlisi onlara ne kadar kötü davranırsanız davranın size asla karşı çıkmaz, greve gitmez ya da dava etmezler. Bu sayfada çok basit bir sorunun cevabını arayacağız. Robot Nedir ?

 

Robot, algılayabilen, planlayabilen ve eylemde bulunabilen bir makinedir.

 


 


 

Robot Nedir ?


Robot tanımı açısından bakıldığında herkesi tatmin edecek tek bir açıklama bulmak oldukça zordur. Bildiğiniz gibi karşınıza çıkan her makineye robot diyemezsiniz. Örneğin cep telefonunuz -ne kadar harika olsa da- kesinlikle bir robot değildir. Aynı şekilde laptopunuz, elektrikli süpürgeniz ve çamaşır makineniz de robot değildir. Bir makinenin robot olarak kabul edilmesi için ve “Robot nedir?” sorusunun cevabı olabilmesi için repertuarında sıralanan özellikleri bulundurması gerekmektedir.

 

ALGILAMA


Robotlar çevreleri ile etkileşime geçebilmek için algılama yeteneğine sahip olmalıdırlar. Robotlar değişik çeşitlerde sensörleri ile çevrelerini algılayabilirler. Kimse robotunun sürekli mobilyalara çarpmasını istemez ve bu bağlamda robotların mobilyalara çarpmaması için onları algılayabilmesi gerekir. Sensörleri, robotların algılama yeteneklerini ortaya çıkartan ünitelerdir ve mobilyalara çarpmak istemeyen bir robotun uygun sensörleri bulunmalıdır.

 

PLANLAMA


Robotların karmaşık problemleri çözebilmek, sosyal etkileşimlerde bulunabilmek ve sanal olarak öğrenme yeteneğine sahip olmak gibi bir çeşit zeka göstermeleri gerekmektedir. Bu zeka robotlarda yapay zeka olarak adlandırılmaktadır. Robotların yapay zekaları onlara durumlarını değerlendirme ve uygun şekilde eyleme geçebilmesini sağlayan bir plan yapabilme yeteneği verir. Bir makine yapay zekadan ciddi derecede yoksunsa, muhtemelen ona bir robot demek çok da doğru olmayacaktır.

 

EYLEM


Robotların çevreleri ile etkileşime geçmeleri için algılama dışında eylemde de bulunmaları gerekmektedir. Robotlar açısından eylem geniş bir kavramdır ve değişik şekillerde görülebilir. Robotlar için eylem sadece hareket etmeleri değil, çevrelerini herhangi bir şekilde etkilemeleridir. Sadece kendi pozisyonlarını değiştirmeleri ya da çevredeki cisimleri manipüle etmeleri değil aynı zamanda sıcaklık, nem veya basınç gibi çevresel koşulları değiştirebilmesi bile bir robotun eyleme geçmesine örnek olabilir.

 


 

Robot Nedir, Ne Değildir ?


Robotların ne olduğuna dair tek bir basit tanım yoktur. Çevremizde çok çeşitli değişik makineler bulunmaktadır ve bu makinelerden bazıları robot olarak tanımlanabilir, bazıları ise tanımlanamaz. Joseph Engelberger’in bu konudaki yorumu “Robotun tanımını yapamam ancak bir robot gördüğümde kesinlikle tanırım”.

 

Robot Nedir - Ne Değildir

 


Robotlarla makineler arasındaki çizgi bazen çok da açık değildir. Eğer bir makine kollarını ya da vücudunun diğer kısımlarını kontrol edebiliyorsa ve özellikle antropomorfik ya da zoomorfik (humanoid gibi) ise robot olarak adlandırılabilmektedir. Bazı örneklere bakalım:


- Bir CNC makinesi bazen robot olarak tanımlanabilmekte, ancak endüstriyel bir robot kol her zaman robot olarak karakterize edilir.
- Zoomorfik bir mekanik oyuncak (Lynxmotion T-Hex) genellikle robot olarak tanımlanır.
- Otonom tekerlekli ya da paletli araçlar (Dagu Rover 5) hemen her zaman robot olarak tanımlanır.
- Google’ınki gibi bilgisayar kontrollü bir araç robot olarak tanımlanabilir, çünkü algılayabilir, planlayabilir ve eyleme geçebilir.

 

Diğer taraftan antropomorfik olmak, bir makinenin robot olarak tanımlanması için yeterli değildir. İnsan bedenine benzer bir yapıdaki bir mekanik obje bir robot olarak tanımlanmak zorunda değildir. Yani bir makinenin fiziksel görünümü robot olarak tanımlanması için yeterli değildir. Bir robot algılamalı, planlamalı ve eyleme geçebilmelidir.

 


 

Robotik Nedir?


“Robot” tanımından sonraki diğer terim “Robotik” olmalıdır. Robotik, robotların tasarımı, üretimi ve verimliliği üzerinde çalışan bilim dalıdır. Yani sıfırdan bir otomata (automata) üretmeyi planlıyorsanız ya da hazır bir robot kullanıyorsanız, esasen robotik alanında çalışıyorsunuz demektir. Günümüz ise bu alanda çalışmak için oldukça heyecan verici bir zamandır, çünkü bu alanda son derece güzel gelişmeler yaşanmakta ve insanoğlunun bildiklerine tonlarca yeni bilgi eklenmektedir. 

 

“Robotik” kelimesi çalışma alanını açıklamak amacıyla kullanılmaktadır ve ilk kez Isaac Asimov tarafından kullanılmıştır. iRobot isimli filmde de değinilen “Robotiğin Üç Yasası” da Isaac Asimov tarafından tanımlanmıştır. 

 

Makale Numarası: 51100